Van TCP/IP naar MCP: wat internet-geschiedenis ons leert over agentprotocollen

De afgelopen twee jaar is er veel aandacht voor protocollen die regelen hoe AI-agents omgaan met gebruikers, externe tools en elkaar. Het Model Context Protocol (MCP) en Agent2Agent (A2A) spiegelen in veel opzichten de protocollen die het moderne internet dragen. Die parallel is geen toeval, en er valt iets uit te leren.

From TCP/IP to MCP, van Ben Bucknall (Universiteit van Oxford), Andrew Byrley en Lewis Hammond (Cooperative AI Foundation), trekt lessen uit de ontwikkeling, geschiedenis en governance van internet-protocollen om de verantwoorde ontwikkeling van AI-agentprotocollen te informeren.

Wat de paper vond

De aanleiding is concreet. MCP, uitgebracht door Anthropic in november 2024, is gegroeid tot meer dan 170.000 ondersteunde tools, met backers waaronder OpenAI, Amazon en Google, en wordt steeds vaker aangeduid als standaardiserende digitale infrastructuur.

De auteurs trekken twee conclusies uit de internet-parallel:

1. Het security-deficit. Als AI-agentprotocollen security in de vroege ontwikkelfase onvoldoende prioriteren, lopen ze het risico een security-achterstand op te bouwen die door praktische en economische uitdagingen steeds kostbaarder wordt om later te repareren. Dit is precies wat het internet overkwam: protocollen die voor interoperabiliteit werden ontworpen, kregen beveiliging pas achteraf opgelegd, met blijvende structurele kosten.

2. De legitimiteitsvraag. De huidige governance-structuren voor AI-agentprotocollen centraliseren beslissingsmacht in een klein aantal individuen en bedrijven. Wanneer deze protocollen kritieke digitale infrastructuur worden, roept die centralisatie serieuze vragen op over legitimiteit.

De paper sluit af met implicaties voor beleidsmakers en ontwikkelaars van AI-agentprotocollen.

Waarom dit de Nederlandse publieke sector raakt

Voor de Nederlandse overheid, die nu overweegt om MCP-gebaseerde AI-architecturen in te zetten, is dit geen academische kwestie maar een keuze die nu voorligt.

Drie punten maken dit concreet:

1. Infrastructuurkeuzes zijn moeilijk terug te draaien. Wie een protocol als MCP nu omarmt als koppelvlak tussen agents, tools en systemen, legt een afhankelijkheid vast die de komende jaren moeilijk te herzien is. De internet-les is dat een protocol dat vroeg zonder security-prioriteit wordt ontworpen, een deficit opbouwt dat niet gratis verdwijnt.
2. De governance-vraag is een soevereiniteitsvraag. Als MCP de de-facto standaard wordt en de beslissingsmacht over die standaard bij een handvol bedrijven ligt, dan is de vraag wie over de kritieke digitale infrastructuur beslist ook een vraag over digitale soevereiniteit. Voor de publieke sector is dat een beleidsvraag, geen technisch detail.
3. Beleidsmakers hebben nu invloed, niet later. De paper richt zich expliciet op beleidsmakers omdat de vormgevende fase van een protocol het moment is waarop governance- en security-keuzes het goedkoopst en meest effectief worden gemaakt.

Epistemische classificatie

Claim	Status
MCP telt meer dan 170.000 tools en groeit snel	Empirisch ondersteund (geciteerde bron)
Internet-protocollen bouwden een security-deficit op dat kostbaar was om te repareren	Empirisch ondersteund (historische parallel, breed gedocumenteerd)
AI-agentprotocollen lopen hetzelfde deficit-risico	Hypothese (voorspelling op basis van parallel, geen bewijs dat het al gebeurt)
Governance centraliseert macht in weinig individuen en bedrijven	Empirisch ondersteund (waarneming van de huidige structuren)
Die centralisatie is een legitimiteitsprobleem zodra het infrastructuur wordt	Hypothese (normatieve inschatting)
Een specifieke NL-architectuur is al kwetsbaar	Niet aangetoond (geen NL-casus in de paper)

De sterkste verdedigbare uitspraak is de parallel zelf: de structuur van internet-protocollen herhaalt zich in AI-agentprotocollen, en de lessen uit de internet-geschiedenis zijn daarom relevant voor de keuzes die nu worden gemaakt.

Wat te doen

1. Beoordeel een protocol op zijn security-architectuur, niet alleen op zijn adoptie. Een protocol met veel tools en backers is niet automatisch een protocol met een gezonde security-architectuur. Vraag naar het bedreigingsmodel en de beveiligingsaannames, niet naar het aantal adoptanten.
2. Weeg de governance-structuur mee in de keuze. Wie beslist over de evolutie van het protocol, en hoe zijn die beslissingen gelegitimeerd? Voor kritieke infrastructuur is die vraag net zo bepalend als de technische eigenschappen.
3. Bouw nu mitigaties in voor het verwachte deficit. Neem aan dat het protocol een security-achterstand zal opbouwen en ontwerp de eigen integratie daarop, met duidelijke grenzen tussen wat het protocol wel en niet mag.
4. Breng de beleidsvraag vroeg op tafel. Voor de publieke sector is de protocolkeuze een soevereiniteits- en governance-vraag die nu gesteld moet worden, niet een technische implementatiedetail dat achteraf kan worden gerepareerd.

De les van de internet-parallel is dat de goedkoopste en meest effectieve momenten om security en governance te regelen, in de vormgevende fase liggen. Wie nu een AI-agentprotocol omarmt zonder die vragen te stellen, koopt dezelfde kosten terug die het internet al een keer heeft betaald.

Bronnen

• From TCP/IP to MCP: Security and Governance Lessons from Internet Protocols for Agentic AI, arXiv:2610.26624, Bucknall, Byrley & Hammond, 19 oktober 2026